Questions and answers in the Dutch Parliament on the situation of political prisoners in Indonesia

On the occasion of the publication of the Human Rights Watch report “Prosecuting Political Aspiration, Indonesia’s Political Prisoners”, the Dutch Socialist Party posed 1 July 2010 questions to the Minister of Foreign Affairs, Drs. M.J.M. Verhagen.

Answers of mister Verhagen , Minister of Foreign Affairs, on 30 July 2010 also on behalf of the Minister of Home Affairs, to questions of the member of parliament Van Bommel (SP) about the fate of political prisoners in Indonesia.

Question 1
Have you taken notice of the recommendations of the report of Human Rights Watch “Prosecuting Political Aspiration, Indonesia’s Political Prisoners””? Do you share these recommendations? If not, why not? 1) If so, hw do you intend to share this with the Indonesian government?

Yes, I have taken notice of the report. The Netherlands is following the human rights situation in Indonesia very closely, both bilaterally as in EU context. During the EU-Indonesia human rights dialogue on June 29th 2010 topics were raised by the European Union such as freedom of speech and the development of the legislative power. There was also constructive dialogue with Indonesia about prisoner’s rights. In the future the Netherlands will continue to pay attention to the treatment of political prisoners in accordance with the bilateral political dialogue with Indonesia.

Question 2
Are you willing to ask for the immediate and unconditional release of all individuals who expressed their political views in Indonesia in a non-violent way? Are you willing to bring to discussion, in particular, those cases where individuals demonstrated in a non-violent way with Moluccan and Papuan flags? If not, why not?

The Netherlands advocates freedom of speech and tries, where possible, to stand up for individuals who are being sentenced or being jailed for expressing their opinion.

This was raised during my visit to Indonesia in January 2009, during the bilateral political dialogue with Indonesia in November 2009 and more recently by employees of the Dutch embassy in Jakarta, last May and June. Also last June 29th the situation of the political prisoners was discussed during the European Union human rights dialogue. The government will continue to bring to the attention of the Indonesian government at every suitable occasion every prosecution and imprisonment of all individuals who express their political views in an non-violent way.

Question 3
Do you remember your own answer to the written questions of April 29th 2008 in which you state that The Netherlands asked Indonesia to put the articles 106 en 107 of the penal code and the decree 77/2007 at level with operative international judicial obligations? Do you share the opinion that Indonesia until now has not complied with the afore mentioned? Therefore, are you willing to urge directly with the Indonesian government to carry through the measures desired? 2)

Yes, I am willing to, once again, ask the Indonesian government to put the articles 106 en 107 of the penal code and the decree 77/2007 at level with operative international judicial obligations.

Question 4
Meanwhile, did you receive exact figures about the number of political prisoners in the Moluccas and elsewhere in Indonesia? If so, how many individuals are involved? 3)

The report of Human Rights Watch deals with at least 100 political prisoners from the regions Moluccas and Papua. The Indonesian authorities do not publish figures about these matters.

Question 5
Are you willing to argue for an independent investigation to the torture of these political prisoners? If not, why not?

Reports of possible torture in Indonesian prisons are of great concern to me. The matter has been raised both bilaterally and in EU context. I will continue to place this on the agenda.

Question 6
Are you willing to argue for, again, replacing Moluccan political prisoners to a prison on the Moluccas? 4)

Yes, as a matter of fact The Netherlands is cooperating with the Indonesian authorities in order to improve the functioning of the legislative power on the Moluccas.

Question 7
Do you remember question 4 of the written questions of June 30th 2008, in
which was asked for the possible prosecution of members of Densus 88? 5) Have members of Densus 88 been prosecuted in Indonesia? How do you judge the recommendation of Human Rights Watch that the US and Australia have to cease training members of Densus 88, because they have been involved in the torture of participants of the dance demonstration on June 29th 2007? Do you share this recommendation? If not, why not?

Yes, as to my knowledge no members of Densus 88 have been prosecuted. It is up to the US and Australia to make a decision about whether or not to continue to train the Indonesian police forces.

Question 8
In what way do The Netherlands monitor progressions in the reformation of the security sector, as you promised on August 31st 2007 and previously announced in a policy memorandum on June 13th 2006? What is the current situation? 6)

At present The Netherlands support the Indonesian police force by education and training, especially in the field of ‘community policing’, proper administration, traffic police and criminal investigation (cybercrime, financial affairs and environment). The Netherlands also conduct bilateral and multilateral conversations with the Indonesian government about further reformations of the security sector. This mainly concerns forcing back military participation in the economy, the relation between the army and police force, the role of the police force, army and security services in a democracy and reinforcement of knowledge of human rights with the safety authorities. The Netherlands also support several local NGO’s active in the field of human rights and democracy.

Question 9
Can you rule out that, in the cooperation between The Netherlands and Indonesia in order to fight terrorism, the Dutch contribution will amount to human rights violations? If not, what measures will you take with reference to the findings of this report?

In the cooperation between the intelligence and security services in the field of fighting terrorism, embedding democracy and respect for human rights form an essential part of decision making regarding the start and maintenance of relations with the service concerned. This in line with article 59 WIV 2002 which, among others, states that cooperation with foreign intelligence and security services is only to take place if the interests they serve are not incompatible with the Dutch interests, among which are constitutional and human rights, embodied in the Constitution and in international treaties ratified by The Netherlands.

Question 10
Do you share the opinion that these political prisoners are to be released before president Yudhoyono can pay his intended visit to The Netherlands, later this year? If not, why not?

I would like to refer to my answer to Question number 2. The intended visit from president Yudhoyono reflects the excellent en versatile relationship between The Netherlands and Indonesia. A constructive and open dialogue about human rights is a part of this relationship.

1) “Prosecuting Political Aspiration, Indonesia’s Political Prisoners” page 15,
2) Appendix Acts, Year of meeting 2008-2009, nr. 2217
3) Appendix Acts, Year of meeting 2008-2009, nr. 3096
4) Parliamentary report 26049, nr 69
5) Appendix Acts , Year of meeting 2008-2009, nr. 3096, question 4
6) Parliamentary reports 26049 nr 58 and 26049 nr 51. In particular page
nr 10 “Furthermore in November 2005 an MoU was signed between the Ministry of Foreign Affairs and the Indonesian police force as a basis for future cooperation. This concerns training in the field of traffic safety and fighting terrorism and transnational crime

Aan de Voorzitter van de
Tweede Kamer der Staten-Generaal
Binnenhof 4
Den Haag

Datum 30 juli 2010

Betreft: Beantwoording vragen van het lid Van Bommel over het lot van politieke gevangenen in Indonesië

Graag bied ik u hierbij, mede namens de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, de antwoorden aan op de schriftelijke vragen gesteld door het lid Van Bommel over het lot van politieke gevangenen in Indonesië. Deze vragen werden ingezonden op 2 juli 2010 met kenmerk 2010Z10474.

De Minister van Buitenlandse Zaken,
Drs. M.J.M. Verhagen

Antwoorden van de heer Verhagen, Minister van Buitenlandse Zaken, mede namens de Minister van Binnenlandse Zaken, op vragen van het lid Van Bommel (SP) over het lot van politieke gevangenen in Indonesië.

Vraag 1
Hebt u kennisgenomen van de aanbevelingen van het rapport van Human Rights Watch “Prosecuting Political Aspiration, Indonesia’s Political Prisoners”? Deelt u deze aanbevelingen? Indien neen, waarom niet? 1) Zo ja, op welke wijze wilt u deze bij de Indonesische regering inbrengen?

Ja, ik heb kennisgenomen van dat rapport. Nederland volgt de mensenrechtensituatie in Indonesië nauwlettend, zowel bilateraal als in EU-verband. Tijdens de EU-Indonesië mensenrechtendialoog op 29 juni 2010 werden door de EU onderwerpen als vrijheid van meningsuiting en de ontwikkeling van de rechtsstaat opgebracht. Ook over de rechten van gedetineerden vond een constructieve dialoog met Indonesie plaats. Nederland zal ook in de toekomst in het kader van de bilaterale politieke dialoog met Indonesië aandacht blijven vragen voor de behandeling van politieke gevangenen.

Vraag 2
Bent u bereid de onmiddellijke en onvoorwaardelijke vrijlating te verlangen van alle personen die op geweldloze wijze hun politieke opvattingen hebben geuit in Indonesië? Bent u bereid in het bijzonder de gevallen van de mensen die met Molukse en Papoea vlaggen en andere onafhankelijkheidssymbolen geweldloos actie hebben gevoerd daarbij aan de orde te stellen? Indien neen, waarom niet?

Nederland staat voor de vrijheid van meningsuiting en probeert waar mogelijk, bilateraal of multilateraal, op te komen voor personen die voor het uiten van hun mening gestraft of gevangen genomen worden.

Dit gebeurde tijdens mijn bezoek aan Indonesië in januari 2009, tijdens de bilaterale politieke dialoog met Indonesië in november 2009 en meer recent door medewerkers van de Nederlandse ambassade in Jakarta, te weten in mei en juni jl. Tevens is over de situatie van politieke gevangenen gesproken tijdens de EU mensenrechtendialoog op 29 juni jl. De regering zal de vervolging en gevangenzetting van alle personen die op geweldloze wijze hun politieke opvattingen ventileren bij elke zich daartoe lenende gelegenheid onder de aandacht van de Indonesische regering blijven brengen.

Vraag 3
Herinnert u zich uw antwoord op schriftelijke vragen van 29 april 2008 waarin u meldt dat Nederland Indonesië heeft gevraagd de artikelen 106 en 107 van het Wetboek van strafrecht en Regeringsbesluit 77/2007 in lijn te brengen met vigerende internationaalrechtelijke verplichtingen? Deelt u de mening dat Indonesië tot op heden daaraan geen gehoor heeft gegeven? Bent u daarom bereid rechtstreeks aan te dringen bij de Indonesische regering de door u gewenste maatregelen door te voeren? 2)

Ja. Ik ben bereid de Indonesische regering nogmaals te vragen de artikelen 106 en 107 van het Wetboek van strafrecht en Regeringsbesluit 77/2007 in lijn te brengen met vigerende internationaalrechtelijke verplichtingen.

Vraag 4
Hebt u inmiddels precieze cijfers ontvangen over het aantal politieke gevangenen in de Molukken en elders in Indonesië? Zo ja, om hoeveel mensen gaat het daarbij? 3)

Het rapport van Human Rights Watch spreekt over tenminste 100 politieke gevangenen uit de regio’s Molukken en Papoea. De Indonesische autoriteiten maken geen cijfers hierover bekend.

Vraag 5
Bent u bereid te pleiten voor onafhankelijk onderzoek naar marteling van deze politieke gevangenen? Indien neen, waarom niet?

De berichten over mogelijke martelingen in Indonesische gevangenissen baren mij grote zorgen. Het onderwerp is zowel bilateraal als in EU-verband aan de orde gesteld. Ik zal deze kwestie blijven agenderen.

Vraag 6
Bent u bereid opnieuw te pleiten voor het overplaatsen van Molukse politieke gevangenen naar een gevangenis op de Molukken? 4)

Ja. Nederland werkt overigens samen met de Indonesische autoriteiten om het functioneren van de rechtsstaat op de Molukken te verbeteren.

Vraag 7
Herinnert u zich vraag 4 van schriftelijke vragen van 30 juni 2008, waarin gevraagd wordt naar de eventuele strafvervolging van leden van Densus 88? 5) Is het in Indonesië tot strafvervolging gekomen van leden van Densus 88? Hoe beoordeelt u de aanbeveling van Human Rights Watch dat de VS en Australië moeten ophouden met het trainen van leden van Densus 88, omdat zij betrokken waren bij de marteling van deelnemers aan de dansactie van 29 juni 2007? Deelt u deze aanbeveling? Indien neen, waarom niet?

Ja. Voor zover mij bekend zijn er geen leden van Densus 88 vervolgd. Het is aan de VS en Australië om een afweging te maken over het al dan niet voortzetten van trainingen aan Indonesische politiediensten.

Vraag 8
Op welke wijze ziet Nederland toe op de voortgang van de hervorming van de veiligheidssector, zoals u op 31 augustus 2007 beloofde en eerder in een beleidsnotitie d.d.13 juni 2006 aankondigde? Wat is de stand van zaken op dit gebied? 6)

Nederland steunt thans de Indonesische politie met opleidingen en trainingen, vooral op het gebied van ‘community policing’, goed bestuur, verkeerspolitie en recherche (cybercrime, financiële zaken en milieu). Tevens voert Nederland bilateraal en multilateraal gesprekken met de Indonesische regering over de verdere hervormingen van de veiligheidssector. Het gaat dan vooral om het terugdringen van de militaire participatie in de economie, de verhouding leger en politie, de rol van politie, leger en veiligheidsdiensten in een democratie en de versterking van de kennis van mensenrechten bij de veiligheidsautoriteiten. Daarnaast steunt Nederland meerdere lokale NGO’s die actief zijn op het gebied van mensenrechten en democratie.

Vraag 9
Kunt u uitsluiten dat in de samenwerking tussen Nederland en Indonesië in het kader van terrorismebestrijding Nederlandse inbreng leidt tot mensenrechtenschendingen? Indien neen, welke maatregelen neemt u naar aanleiding van de bevindingen van dit rapport?

Bij de samenwerking tussen de inlichtingen- en veiligheidsdiensten op het terrein van terrorismebestrijding zijn democratische inbedding en het respect voor de mensenrechten een essentieel onderdeel van de besluitvorming omtrent het aangaan en onderhouden van de relaties met de desbetreffende dienst.
Dit ligt in het verlengde van artikel 59 WIV 2002 waarin onder meer is bepaald dat de samenwerking met buitenlandse inlichtingen- en veiligheidsdiensten slechts plaatsvindt voor zover de belangen die zij behartigen niet onverenigbaar zijn met de belangen die Nederland heeft te behartigen, waaronder de grond- en mensenrechten, die zijn neergelegd in de Grondwet en in internationale verdragen die door Nederland zijn geratificeerd.

Vraag 10
Deelt u de mening dat deze politieke gevangenen vrij moeten zijn voordat president Yudhoyono zijn voorgenomen bezoek aan Nederland kan brengen, later dit jaar? Indien neen, waarom niet?

Graag verwijs ik naar mijn antwoord op vraag 2. Het voorgenomen bezoek van president Yudhoyono weerspiegelt de uitstekende en veelzijdige relatie tussen Nederland en Indonesië. Een constructieve en open dialoog over mensenrechten is daar onderdeel van.

1) “Prosecuting Political Aspiration, Indonesia’s Political Prisoners” Zie blz 15,
2) Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2008-2009, nr. 2217
3) Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2008-2009, nr. 3096
4) Kamerstuk 26049, nr 69.
5) Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2008-2009, nr. 3096, vraag 4.
6) Kamerstukken 26049 nr 58 en 26049 nr 51. Zie m.n. blz 10 ”Voorts werd in november 2005 tussen het ministerie van Binnenlandse Zaken en de Indonesische politie een MoU ondertekend als basis voor toekomstige samenwerking. Dit richt zich op trainingen op het gebied van de verkeersveiligheid en de bestrijding van terrorisme en transnationale misdaad.”